“NƯỚC VIỆT NAM LÀ MỘT, DÂN TỘC VIỆT NAM LÀ MỘT.
SÔNG CÓ THỂ CẠN, NÚI CÓ THỂ M̉N, SONG CHÂN LƯ ẤY KHÔNG BAO GIỜ THAY ĐỔI”

“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền b́nh đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc....
Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đă thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.”

”KHÔNG CÓ G̀ QUƯ HƠN ĐỘC LẬP TỰ DO”

Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh

TAO TE CHING - ĐẠO ĐỨC KINH

THE BOOK OF TAO

*ESSENCE OF LAO ZI’S WISDOM*

HÁN DỊCHVIỆT DỊCHANH DỊCH

Có một vật hỗn độn mà thành trước cả trời đất.

Nó yên lặng, vô h́nh, đứng một ḿnh mà không thay đổi vĩnh cửu, vân hành khắp vũ trụ không ngừng, có thể coi nó là mẹ của vạn vật trong thiên hạ.

Ta không biết tên nó là ǵ, tạm đặt tên cho nó là đạo.

Đạo mà diễn tả được th́ đó không c̣n là đạo bất biến nữa, tên mà gọi ra được th́ đó không c̣n là tên bất biến nữa.

Đạo trời không tranh mà khéo thắng, không nói mà khéo đáp, không gọi mà vạn vật tự chuyển động, b́nh thản vô tâm mà khéo sắp đặt mọi việc.

Đạo trời không thiên vị ai, luôn giúp đỡ cho người lương thiện.

Lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng khó lọt.

Không tên là gốc trời đất, có tên là mẹ vạn vật.

Đạo trời ví như cánh cửa khép mở, vạn vật từ đó đi ra rồi lại trở về đó.

Đạo có tính chất trừu tượng, nó không có h́nh thù cụ thể, không thể nắm rơ, không sáng ở nơi rực rỡ, không mờ ở nơi tối tăm và cũng không có tiếng động.

Đạo vĩnh viễn không có tên gọi.

Vạn vật chuyển động theo một ṿng tṛn khép kín.

Tất cả bắt đầu từ “có”, có lại bắt đầu từ “không”.

Lời nói hợp đạo nghe như ngược đời.

Đạo lớn bị bỏ rồi mới có nhân nghĩa, mưu trí xuất hiện rồi mới có trá ngụy, gia đ́nh bất ḥa rồi mới sinh ra hiếu thảo, nước nhà rối loạn rồi mới có tôi trung.

Đạo ức chế vật cao, nâng đỡ vật thấp.

Đạo trời lấy chỗ thừa mà đắp vào chỗ thiếu hụt.

Đạo người th́ lấy của người nghèo mà thêm cho người giàu, đây chính là nguồn gốc của sự hỗn loạn.

Người khôn ngoan chỉ muốn một điều là không muốn ǵ cả.

Trời có đạo mà xanh, đất có đạo mà yên, thần có đạo mà linh, biển nhờ có đạo mà đầy, vạn vật có đạo mà thành, đế vương có đạo mà được thiên hạ.

Lời nói chân thật th́ không hoa mỹ, lời nói hoa mỹ th́ không chân thật.

Người thiện th́ không mắc lỗi nên không cần phải biện bạch, người nào phải biện bạch cho ḿnh là người “không thiện”.

Người biết th́ không nói, người nói là người không biết “tri bất ngôn, ngôn bất tri”.

Người ta sinh ra th́ mềm yếu mà khi chết th́ cứng lại.

Thảo mộc sinh ra th́ mềm dịu mà khi chết đi th́ lại khô cứng.

Cho nên cứng rắn, cáu giận là biểu hiện của chết, mềm yếu, khiêm nhường là dấu hiệu của sống.

Binh mạnh th́ không thắng, cây cứng th́ lại bị chặt.

Cứng mạnh th́ phải ở dưới, mềm yếu lại được ở trên.

Mạnh về dám làm “can đảm, cương cường” th́ chết, mạnh về không dám làm “thận trọng, nhu nhược” th́ sống.

Hai cái đó cùng là mạnh mẽ, mà một cái th́ được lợi, một cái lại bị hại; ai mà biết được tại sao trời lại ghét cái quả cảm, cương cường?

Danh dự với sinh mệnh, cái nào mới thật sự quư? Người khôn ngoan không bao giờ v́ trọng cái danh hăo mà xem nhẹ tính mạng ḿnh.

Lời hứa dễ dàng th́ khó tin, người nào cho việc ǵ cũng dễ làm th́ sẽ gặp nhiều cái khó.

Cho nên người hiểu đạo coi việc ǵ cũng khó mà rốt cuộc không gặp cái ǵ khó.

“Không” có nghĩa là “không có ǵ” nhưng phải “có cái ǵ” th́ mới có cái “không có”.

Trong tự nhiên, ngay cả những việc khó khăn nhất cũng có thể thực hiện theo cách dễ dàng, việc lớn thành tựu từ những hành động nhỏ hơn.

Người khôn ngoan đạt những thành tựu vĩ đại là nhờ biết chia nhỏ hành động của ḿnh.

Cái ǵ ở yên th́ dễ nắm, gịn th́ dễ vỡ, nhỏ th́ dễ phân tán.

Ngăn ngừa sự t́nh từ khi chưa manh nha, trị loạn từ khi chưa thành h́nh.

Cây lớn sinh ra từ một cái mầm nhỏ; tháp cao chín tầng khởi đầu từ một sọt đất, đi xa ngàn dặm bắt đầu từ một bước chân.

Thường gần tới lúc thành công th́ lại dễ thất bại, v́ không cẩn thận như lúc ban đầu, dè sau như trước th́ không hỏng việc.

Người hiểu đạo trị thiên hạ theo chính sách “vô vi”, luôn giữ thái độ điềm đạm.

Xem cái nhỏ cũng như cái lớn, cái ít như nhiều, lấy đức báo oán.

Giải quyết việc khó từ khi c̣n dễ, thực hành việc lớn từ khi c̣n nhỏ (v́ việc khó trong thiên hạ khởi từ chỗ dễ, việc lớn khởi từ nhỏ).

Cho nên người đắc đạo trước sau không làm việc ǵ lớn mà thực hiện được việc lớn.

Người đắc đạo làm việc mà không tư lợi.

Trời đất bất nhân, coi vạn vật như chó rơm; thánh thần bất nhân, coi trăm họ như chó rơm.

“Luật thiên nhiên không có t́nh thương của con người, cứ thản nhiên, vô tâm với vạn vật, mùa xuân tươi tốt, mùa đông điêu tàn’.

Khoảng giữa trời đất như cái ống bễ ḷ rèn; hư không mà không kiệt, càng chuyển động hơi lại càng ra.

Càng nói nhiều lại càng khốn cùng, không bằng giữ sự yên tĩnh.

Muốn cho vật ǵ thu rút lại th́ tất hăy mở rộng nó ra đă.

Muốn cho ai yếu đi th́ tất hăy làm cho họ mạnh lên đă.

Muốn phế bỏ ai th́ tất hăy đề cử họ lên đă.

Muốn cướp lấy vật ǵ th́ tất hăy cho đă.

Hiểu như vậy là sâu kín mà sáng suốt.

V́ nhu nhược thắng cương cường.

Người đánh xe giỏi không xông bừa tới trước.

Người chiến đấu giỏi không giận dữ, khéo thắng địch là không tranh với địch, khéo dùng người là hạ ḿnh ở dưới người.

Đó là cái đức của sự không tranh, đó là cái khéo của sự dùng người, đó là hợp với chỗ cùng cực của Đạo Trời.

Ngũ sắc làm người ta mờ mắt; ngũ âm làm người ta ù tai; ngũ vị làm người ta tê lưỡi, hưởng thụ làm cho người ta mê muội, vàng bạc làm cho hành vi người ta xấu xa.

Cho nên bậc đắc đạo cầu no bụng mà không cầu vui mắt, bỏ cái xa xỉ, đa dục mà chọn cái chất phác, vô dục.

Bậc đắc đạo bận áo vải thô mà ôm ngọc quư trong ḷng.

Trời đất vĩnh cửu.

Trời đất vĩnh cửu được là v́ không sống riêng cho ḿnh, nên mới trường sinh được.

Người đắc đạo đặt thân ḿnh ở sau mà thân lại được ở trước, đặt thân ḿnh ra ngoài mà thân mới c̣n được.

Như vậy chẳng phải v́ họ không tư lợi mà thành được việc riêng của ḿnh ư?

Người cực khéo th́ dường như vụng.

Người nói giỏi th́ dường như ấp úng.

Cử động th́ thắng được lạnh.

Nhưng yên tĩnh th́ thắng được nóng.

Vậy cứ thanh tĩnh th́ mọi vật sẽ đâu vào đấy.

Người quân tử gặp thời th́ mặc áo gấm mà ngồi xe ngựa, không gặp thời th́ mặc áo vải thô mà đi chân đất.

Người tốt thật sự không ư thức được tính thiện trong việc làm của ḿnh, trái lại kẻ dại dột luôn cố gắng tỏ ra là ḿnh tốt.

Không trọng người hiền để dân không tranh, không quư của hiếm để dân không trộm cắp, không phô bày cái gợi ham muốn để ḷng dân không loạn.

Chính trị của thánh nhân là làm cho dân ḷng th́ hư tĩnh, bụng th́ no, không ham muốn, không tranh giành, xương th́ mạnh.

Khiến cho dân không biết, không muốn, bọn thông minh, mưu trí th́ không dám hành động.

Theo chính sách “vô vi” th́ mọi việc đều yên ổn.

 

Không học th́ không phải lo.

Đem cái hữu hạn xét cái vô hạn, há chẳng phải là ngốc lắm sao?

Càng theo học th́ mỗi ngày dục vọng, ḷng “hữu vi” càng tăng, theo đạo th́ mỗi ngày dục vọng càng giảm, ḷng “vô vi” càng tăng.

Con người có ba vật báu mà tôi ôm giữ cẩn thận, một là ḷng nhân ái, hai là tính tiết kiệm, ba là không dám đứng trước thiên hạ.

V́ nhân ái mà sinh ra dũng cảm, v́ tiết kiệm mà sinh ra sung túc, rộng răi, v́ không dám đứng trước thiên hạ mà làm chủ được thiên hạ.

Nếu không nhân ái mà mong được dũng cảm, không tiết kiệm mà mong được rộng răi, không chịu đứng sau mà tranh đứng trước người th́ tất hỏng việc.

Trời muốn giúp ai th́ cho người đó ḷng nhân ái để tự bảo vệ, lấy ḷng nhân ái mà giúp người đó.